Samoocena i perfekcjonizm
Kiedy w środku siedzi poczucie „jestem niewystarczający”, sukces wygląda na przypadek, a poprzeczka wisi tak wysoko, że łatwiej niczego nie zaczynać: tu zebrałem, skąd to się bierze, co na to działa i od czego zacząć.
Jak to może się objawiać
Wysokie standardy same w sobie są przydatne. Problemem stają się wtedy, gdy każdy błąd brzmi jak wyrok na samego siebie, a poprzeczka wisi tak wysoko, że pod nią żyje się w ciągłym napięciu. Oto częste formy.
- „Jestem niewystarczający”Głębokie poczucie, że coś jest ze mną nie tak, niezależnie od wyniku.
- Syndrom oszustaSukces wygląda na przypadek, czekasz, aż cię zdemaskują.
- Idealnie albo porażkaCzarno-biała poprzeczka, między nimi jakby nic nie ma.
- ProkrastynacjaŁatwiej nie zaczynać, niż zrobić coś nieidealnie.
- Surowy wewnętrzny krytykWewnętrzny głos, który strofuje za każdy drobiazg.
- Zależność od ocenyNastrój skacze od cudzej pochwały i krytyki.
- Chroniczne niezadowolenieNawet po sukcesie w środku pusto albo mało.
Jak nad tym pracuję
Pracuję w podejściu CBT, przy utrwalonych wzorcach dołączam elementy terapii schematów. Idziemy krok po kroku, bez pośpiechu.
Przy łagodnym i umiarkowanym problemie zauważalna poprawa zwykle przychodzi w 12-20 spotkaniach CBT. Przy głębokich podstawowych schematach praca jest dłuższa: od pół roku. To utrwalony wzorzec, który poddaje się zmianie.
Co można zrobić samemu
Przed pierwszą sesją i między spotkaniami pomaga rzecz prosta: zacząć zauważać swojego wewnętrznego krytyka i sprawdzać jego słowa. Krótki test poniżej pokaże, jak silny jest teraz perfekcjonizm, a praktyki w rodzaju dziennika myśli uczą łapać moment, w którym „zdarzenie” zamienia się w „wyrok na siebie”. Terapii to nie zastąpi. Ale daje poczuć, że poprzeczkę i ton wewnętrznego głosu naprawdę da się przestawić.
Można zacząć od krótkiej samokontroli
Co spróbować od razu
Jeśli chcesz zrozumieć głębiej
Terminy w temacie
- Zniekształcenie poznawczeNawyk myślenia, który wykrzywia rzeczywistość. Główny mechanizm niskiej samooceny.
- CBTMetoda pierwszego wyboru w pracy z samooceną i perfekcjonizmem.
- DepresjaUtrzymujący się stan, który często podtrzymuje samokrytyka.
- WypalenieDokąd nierzadko prowadzi dezadaptacyjny perfekcjonizm.
- WyzwalaczBodziec, który uruchamia samokrytyczną reakcję: na przykład cudzy sukces w social mediach.
Kiedy lepiej zgłosić się do specjalisty
- Samokrytyka brzmi niemal bez przerwy i nie cichnie nawet po wyraźnym sukcesie.
- Strach przed błędem utrudnia zaczynanie spraw, rośnie prokrastynacja i zbiera się zmęczenie.
- Niska samoocena ciągnie za sobą lęk, przygnębienie lub objawy wypalenia.
Podstawowe przekonania o sobie układały się latami i działają na autopilocie, dlatego przekonanie siebie samą wolą prawie się nie udaje. W terapii rozkładamy te przekonania na części i sprawdzamy je w praktyce, i tak wewnętrzny krytyk stopniowo traci na wadze.
Praca z samooceną online
Przyjmuję osoby dorosłe online po polsku, rosyjsku i białorusku. Podejście CBT, doświadczenie z syndromem oszusta, perfekcjonizmem, podstawowymi schematami „jestem niewystarczający” i lękiem społecznym.
Pierwsze spotkanie: 15 minut, bez opłaty i bez zobowiązań.
Dalej: 180 PLN za sesję, płatność Blik lub kartą.
Zrób pierwszy krok we własnym tempie
Gdzie dalej
- 01Asertywność: jak bronić swojego, nie atakując i nie ustępując→
- 02Jak pokochać siebie: 8 kroków według psychologii opartej na dowodach→
- 03Perfekcjonizm: czym jest, rodzaje, objawy, jak się go pozbyć→
- 04Refleksja w psychologii: myśleć o sobie i nie grzęznąć w rozpamiętywaniu→
- 05Aleksytymia: gdy trudno zrozumieć i nazwać własne uczucia→
- 06Zaburzenia odżywiania: czym są i jak pomaga terapia→
- 07Kryzys egzystencjalny: gdy traci się sens i co z tym zrobić→
- 08Poczucie winy: zdrowe i toksyczne, i jak sobie z nim radzić→
- 09Osoba wysoko wrażliwa (WWO): cecha, a nie diagnoza→
- 10Niska samoocena: przyczyny, objawy i jak ją podnieść→
- 11Prokrastynacja: dlaczego odkładamy i jak przestać→
- 12Toksyczny wstyd: czym różni się od winy i jak z nim pracować→