Głowa wie, że już po wszystkim. Ciało nie wierzy.
Kiedy układ nerwowy utknął na jednym wydarzeniu, ciało dalej się broni, jakby wciąż się działo. Da się z tym pracować, są metody z udowodnioną skutecznością.
Rozpoznajesz to?
Flashbacki. Dźwięk, zapach, fraza, dotyk, i znów jesteś w tamtym momencie. Nie jak wspomnienie, ale jakby działo się to teraz. Serce wali, w gardle ścisk.
Hiperwigilencja. Skanujesz otoczenie nawet tam, gdzie jest bezpiecznie. Każdy szmer powoduje, że podskakujesz. W zatłoczonych miejscach szybko się męczysz, plecami do drzwi nie siadasz.
Unikanie. Omijasz miejsca, ludzi, rozmowy związane z tym, co się stało. Za każdym razem wydaje się: „lepiej później, nie dziś". A „później" nie nadchodzi.
Sen nie przychodzi albo przychodzi z koszmarami. Nocne wybudzenia z kołataniem serca. Strach przed pójściem spać, rano poczucie zmęczenia większego niż wieczorem.
Emocjonalne odrętwienie. Jakby ktoś wyłączył część uczuć. Nie płaczesz, nie cieszysz się. Istniejesz obok swojego życia, nie w nim.
Jak pracuję z PTSD
Cel terapii: żeby wspomnienie przestało „żyć" w teraźniejszości i zajęło swoje miejsce w przeszłości. Praca idzie etapami, i każdy etap jest ważny sam w sobie.
Stabilizacja. Pierwsze sesje bez wchodzenia w traumę. Uczymy się ugruntowania, oddechu, zauważania ciała. To „bezpieczna przystań", do której wracamy, kiedy robi się trudno.
Praca ze wspomnieniem. Terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na traumie (TF-CBT) albo ekspozycja z rescriptingiem. W twoim tempie, z możliwością zatrzymania się. Ciało stopniowo przestaje reagować tak, jakby działo się to znowu.
Powrót do życia. Stopniowo wracamy do miejsc, ludzi i aktywności, których unikasz. Małymi krokami, ze sprawdzaniem rzeczywistości na każdym etapie.
Opowiesz, co się stało. Powiem ci, czy mogę pomóc i jak. 15 minut, bezpłatnie.
Bezpłatna konsultacja wstępna, 15 minPrzykład z praktyki
Przyszedł z tym, że od roku nie siada za kierownicą. Po wypadku ręce zaczynają drżeć w każdym samochodzie, nawet na fotelu pasażera. Sen z koszmarami, w pracy ciągle się rozprasza, w głowie odtwarza moment uderzenia. Pół roku pracy: najpierw stabilizacja i umiejętności ugruntowania, dalej według protokołu przepracowania. Nie raz robiliśmy pauzę, kiedy robiło się trudno, wracaliśmy do bezpiecznego punktu. Pod koniec roku znów wsiadł za kierownicę, najpierw na osiedlu, potem w mieście.
Imię, szczegóły i przebieg zostały zmienione lub złożone z kilku przypadków, aby zachować poufność. Czas trwania i wyniki terapii są indywidualne: liczba sesji i tempo zależą od zgłaszanego problemu, motywacji i okoliczności. Podane ramy czasowe są ilustracją, nie obietnicą.
O specjaliście
Jestem psychologiem i psychotraumatologiem. Pracuję z osobami dorosłymi, online, w języku polskim, rosyjskim i białoruskim.
Z wykształcenia jestem magistrem psychologii, specjalność: psychologia kliniczna i zdrowia. SWPS Uniwersytet, Wydział Psychologii w Warszawie. Specjalizacja podyplomowa z psychotraumatologii. Równolegle szkolę się z terapii poznawczo-behawioralnej w szkole INTEREGO akredytowanej przez PTTPB.
Swoją pracę regularnie superwizuję u superwizora PTTPB. Członek PTTPB nr 05906.
W Polsce mieszkam od dziewięciu lat. Adaptację w nowym kraju i niepokój o bliskich, którzy zostali w domu, znam z własnego doświadczenia.
W pracy z PTSD stosuję podejście terapii poznawczo-behawioralnej skoncentrowanej na traumie (TF-CBT). TF-CBT i CBT przy PTSD są w rekomendacjach NICE i APA jako metody pierwszego wyboru. Poufność: rozmowy zostają między nami, wyjątki tylko w sytuacjach przewidzianych przez prawo.
Częste pytania
Czy PTSD jest uleczalne?
Tak. TF-CBT przy PTSD to metoda pierwszego wyboru według rekomendacji NICE i APA. U wielu osób zauważalne zmiany przychodzą po 8-12 sesjach. Z cięższymi przypadkami pracujemy dłużej, ale horyzont pozostaje przewidywalny.
A jeśli nie pamiętam szczegółów traumy?
To normalna reakcja obronna mózgu. Pracujemy z tym, co jest. Nie trzeba „przypomnieć sobie wszystkiego", żeby zrobiło się lżej. Ulga często pojawia się, zanim puzzle ułożą się w całość.
Ile sesji jest potrzebnych?
Przy PTSD po jednym wydarzeniu zwykle 8-16 sesji. Czasem zauważalna poprawa pojawia się już po 4-5 spotkaniach. Zależy od nasilenia objawów, czasu od traumy i czynników współistniejących.
Czym PTSD różni się od CPTSD?
PTSD to konsekwencje jednego lub kilku epizodów traumy. CPTSD to długotrwałe doświadczenie traumatyczne, najczęściej w bliskich relacjach, z których trudno albo nie można było odejść. Jeśli to drugie jest ci bliższe, zobacz stronę o CPTSD.
Powiązane praktyki: Uziemienie 5-4-3-2-1 · Oddech 4-7-8 · Oddech kwadratowy
Powiązane materiały: Czym jest PTSD · Flashbacki · Ataki paniki
Sprawdź siebie: Skala PCL-5
Powiązane tematy: Terapia traumy · CPTSD · Ataki paniki · Lęk · Metody pracy