Kiedy trauma trwała latami i stała się częścią tego, jak jesteś zbudowany.
Złożony PTSD, nazywany też kompleksem PTSD, to skutki długotrwałego doświadczenia traumatycznego w relacjach: przemoc w rodzinie, emocjonalnie trudne dzieciństwo (trauma rozwojowa), długie współuzależnione związki. Objawy są podobne do PTSD, ale dochodzą trwałe zmiany w samoocenie, regulacji emocji i zdolności do zaufania.
Znasz to?
Reagujesz mocniej, niż wymaga sytuacja. Ostry ton, nagły dźwięk, czyjaś twarz, i już cię zalewa. Nawet kiedy wiesz, że nie ma powodu.
Niespecjalnie wiesz, kim jesteś. Gust, pragnienia, zdania, wszystko to wydaje się czymś, co można dopasować do innych. Swojego w środku jakby nie ma.
Raz po raz wpadasz w te same relacje. Z boku widać, że szkodzą. Od środka są znów znajome i zrozumiałe.
Bliskość przeraża. Kiedy ktoś podchodzi bliżej, niż jest bezpiecznie, ciągnie do odsunięcia, do popsucia, do ucieczki. Potem samotnie.
Wstyd i poczucie winy bez wyraźnego powodu. Wrażenie, że sam w sobie jakoś jesteś „nie taki".
Nagły wstyd, strach albo gniew bez widocznej przyczyny. To nie wspomnienie, ale jakbyś znów wpadł w uczucie, które było dawno. To flashback emocjonalny, częsta cecha cPTSD.
Jak pracuję z cPTSD
Z cPTSD pracuje się etapami, bez pośpiechu. Najpierw odbudowujemy poczucie bezpieczeństwa i umiejętności regulacji. Dopiero potem, przy gotowości, wchodzimy w pracę z wspomnieniami traumatycznymi. To podejście „modelu fazowego", opisane w międzynarodowych wytycznych.
W praktyce wygląda to tak:
Stabilizacja. Uczymy się zauważać stan, regulować ciało, oddzielać przeszłość od teraźniejszości. Bez tego fundamentu dalej nie idziemy.
Praca z materiałem traumatycznym. Kiedy jest oparcie, można stopniowo podchodzić do wspomnień i przepisywać znaczenia, jakie zostawiły. Korzystamy z protokołów CBT dla traumy.
Integracja i nowe życie. Odbudowa relacji z sobą i z innymi, wyznaczanie granic, szukanie własnych celów i oparcia.
Praca z cPTSD jest miarowa: zwykle pół roku i dłużej. To nie kurs tabletek, tylko przestrojenie tego, jak układ nerwowy reaguje na bliskość i niebezpieczeństwo. Za to efekt jest trwały, a w trakcie staje się lżej na każdym kroku, nie tylko na końcu.
Opowiesz, co cię niepokoi. Powiem, czy mogę pomóc i jak. 15 minut, bezpłatnie.
Bezpłatna konsultacja wstępna, 15 minPrzykład z praktyki
Przyszła z tym, że nic jej nie cieszy i ciągle czuje się winna. Za sobą: dziesięć lat życia z krytykującym rodzicem, potem kilka lat w związku według tego samego schematu. Pierwsze miesiące pracowaliśmy nad stabilizacją: uczyła się zauważać ciało, oddzielać „realne zagrożenie teraz" od „znajomego poczucia zagrożenia". Dalej szliśmy po epizodach traumatycznych, ostrożnie, w jej tempie. Pod koniec pierwszego roku pojawiło się poczucie, że wewnętrzny głos przestał brzmieć jak głos matki.
Imię, szczegóły i przebieg zostały zmienione lub połączone z kilku przypadków dla zachowania poufności. Długość i efekty terapii są indywidualne: liczba sesji i tempo zależą od potrzeby, motywacji i okoliczności. Podane ramy czasowe służą jako ilustracja, nie obietnica.
O specjaliście
- Podejście: terapia poznawczo-behawioralna (CBT). Metoda o udowodnionej skuteczności w zaburzeniach lękowych, PTSD i OCD.
- W praktyce: wspólnie analizujemy myśli, emocje i zachowanie, szukamy konkretnych technik dla danych trudności. Krótkie zadania między sesjami, żeby umiejętności się utrwaliły.
- Kwalifikacje: magister psychologii, specjalność: psychologia kliniczna i zdrowia, SWPS Uniwersytet w Warszawie. Specjalizacja podyplomowa z psychotraumatologii. Szkolę się z terapii poznawczo-behawioralnej w szkole INTEREGO akredytowanej przez PTTPB. Członek PTTPB nr 05906.
- Superwizja: regularna superwizja kliniczna zgodnie z kodeksem etycznym PTTPB.
- Poufność: rozmowy zostają między nami. Wyjątki tylko w sytuacjach opisanych przez prawo (zagrożenie życia sobie lub innym).
Częste pytania
Czym cPTSD różni się od zwykłego PTSD?
PTSD zwykle dotyczy skutków jednego lub kilku epizodów. cPTSD to długotrwałe doświadczenie traumatyczne, najczęściej w relacjach, z których trudno było odejść. Dochodzą trwałe zmiany w samoocenie i regulacji emocji.
Czy to się leczy?
Tak. Praca jest dłuższa niż przy zwykłym lęku, ale skuteczna. Realistyczny horyzont, od pół roku i dłużej. Zmiany są stopniowe, ale trwałe.
A jeśli nie pamiętam szczegółów traumy?
To normalne. Pracujemy z tym, co jest. Nie trzeba „pamiętać wszystkiego", żeby zrobiło się lżej.
Powiązane praktyki: Uziemienie 5-4-3-2-1 · Oddech 4-7-8
Powiązane materiały: PTSD · Flashbacki
Sprawdź siebie: Skala PCL-5
Powiązane tematy: Terapia traumy · PTSD · Lęk · Po gaslightingu · Metody pracy