Orientacyjny autotest

Test na cPTSD

14 pytań o ostatnim miesiącu. Dotyczą następstw trudnego albo długotrwałego doświadczenia, więc odpowiadaj we własnym tempie: jeśli poczujesz, że to nie jest dobry moment, test można odłożyć. To autorski orientacyjny kwestionariusz oparty na strukturze ICD-11, nie zwalidowana metoda i nie diagnoza. Wynik od razu, bezpłatnie, bez rejestracji.

Na ile to pasowało do ciebie w ostatnim miesiącu?

1. Nieproszone wspomnienia albo sny o tym, co się wydarzyło, wracają same

2. Bywa wrażenie, że to dzieje się znowu, tu i teraz

3. Omijasz miejsca, ludzi i rozmowy, które przypominają o tamtym doświadczeniu

4. Starasz się nie myśleć o tym, co się stało, i nie dopuszczać uczuć z tym związanych

5. Jesteś stale czujny: sprawdzasz otoczenie, zwracasz uwagę, kto jest obok

6. Wzdrygasz się przy nagłych dźwiękach i niespodziewanym dotyku

7. Emocje włączają się natychmiast i długo nie gasną, albo odwrotnie: pojawia się głuche odrętwienie

8. W stresujących sytuacjach jakby się wyłączasz i patrzysz na wszystko z boku

9. Masz trwałe poczucie „jestem do niczego" albo „coś jest ze mną nie tak"

10. Czujesz winę albo wstyd za to, co się stało, albo za to, jak udało ci się przetrwać

11. Trudno ci dopuszczać ludzi blisko, trzymasz dystans nawet wobec najbliższych

12. Relacje się urywają albo wyczerpują, bliskość raczej budzi lęk

13. To wszystko przeszkadza w pracy, nauce albo codziennych sprawach

14. Trwa to od miesięcy i nie słabnie

Czym jest ten test

To autorski orientacyjny kwestionariusz. Powstał na podstawie struktury opisu złożonego zespołu stresu pourazowego w ICD-11 (kod 6B41), ale nie jest zwalidowaną metodą i nie stawia diagnozy. Do oceny klinicznej specjaliści używają zwalidowanych narzędzi, na przykład kwestionariusza ITQ (International Trauma Questionnaire), oraz wywiadu diagnostycznego. Zadanie tego testu jest skromniejsze: spokojnie przyjrzeć się własnemu doświadczeniu i sprawdzić, czy warto omówić je ze specjalistą.

Czym cPTSD różni się od PTSD

Klasyczne PTSD opisują trzy grupy objawów: nieproszone wspomnienia tego, co się wydarzyło, unikanie przypomnień i stała czujność. Więcej o tym piszę w artykule o PTSD, a do samodzielnego sprawdzenia klasycznych kryteriów służy test PCL-5.

Złożone PTSD dodaje do tego obrazu jeszcze jedną warstwę, którą ICD-11 nazywa zaburzeniami samoorganizacji (DSO): trudności z emocjami, trwale negatywny obraz siebie i problemy w bliskich relacjach. Taki obraz częściej powstaje po długotrwałym albo powtarzającym się trudnym doświadczeniu. W ICD-11 cPTSD jest uznane za osobną diagnozę. O tym, jak wygląda praca z nim, piszę na stronie terapii cPTSD.

Jak czytać wynik

Każda odpowiedź jest oceniana od 0 do 3, łączny wynik od 0 do 42. Osobno liczone są dwie podskale: linia PTSD (pytania 1-6, od 0 do 18) i samoregulacja, czyli blok DSO (pytania 7-12, od 0 do 18). Orientacyjne progi:

PunktyOrientacjaCo robić
0-10Cech jest niewieleMożna obserwować siebie, nie ma pośpiechu
11-24Są wyraźne cechyWarto omówić ze specjalistą od traumy
25-42Cech jest dużoRozsądnie się zgłosić: praca przebiega etapami

Wysoki wynik to nie wyrok ani diagnoza. To mapa tego, co warto omówić, nic więcej.

Co zrobić z wynikiem

Jeśli rozpoznajesz siebie w pytaniach testu, warto porozmawiać o tym ze specjalistą, który pracuje z traumą. Ważny szczegół: taka praca nie wymaga opowiadania wszystkiego od progu. Najpierw buduje się oparcie i umiejętności stabilizacji, a dopiero potem, w twoim tempie, przepracowuje się to, co się wydarzyło. Głębokość i tempo rozmowy wyznaczasz ty.

Podstawa: struktura opisu złożonego PTSD w ICD-11 (6B41), WHO. Kwestionariusz jest autorski i orientacyjny: nie zastępuje zwalidowanych narzędzi takich jak ITQ ani konsultacji ze specjalistą.

Jeśli wynik coś w tobie poruszył

Więcej o tym, jak wygląda etapowa praca ze złożoną traumą

Terapia cPTSD Bezpłatne 15 minut