Introwersja czy lęk społeczny: na czym polega różnica

Aliaksei Levashou · psychotraumatolog, CBT

„Jestem introwertykiem" to wygodne wytłumaczenie, i często prawdziwe. Ale jeśli nie idziesz na spotkanie nie dlatego, że jesteś zmęczony, tylko dlatego, że z góry odtwarzasz, jak się skompromitujesz i co o tobie pomyślą, to już nie o charakterze. Zobaczmy, czym introwersja różni się od lęku społecznego i dlaczego dobrze je rozróżniać.

Czym jest introwersja

Introwersja to cecha temperamentu, którą opisywali już Jung i współczesny model „Wielkiej Piątki". W skrócie introwertyk regeneruje siły w samotności, a kontakt, zwłaszcza w dużym towarzystwie, jego energię zużywa. To nie strach i nie wada. Po głośnym dniu introwertyk potrzebuje pobyć sam, i to normalny sposób na naładowanie baterii, który spopularyzowała Susan Cain w książce „Ciszej, proszę".

Introwersji nie trzeba leczyć, bo to nie choroba, tylko sposób bycia. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy introwertyka zmusza się do życia w cudzym rytmie i zawstydza za to, że jest „za mało towarzyski".

Czym jest lęk społeczny

Lęk społeczny (wg ICD-11 zaburzenie lęku społecznego, kod 6B04), zwany też fobią społeczną, to już nie cecha, tylko zaburzenie. U podstaw leży uporczywy strach przed oceną i krytyką: że zauważą zdenerwowanie, że powiesz coś głupiego, że wypadniesz źle. Dalej idzie unikanie, objawy z ciała (kołatanie serca, drżenie, czerwienienie się) i długie odtwarzanie sytuacji po fakcie. To częste: według danych epidemiologicznych w ciągu życia z lękiem społecznym mierzy się około 12% osób.

Główna różnica

Z zewnątrz i introwertyk, i osoba z lękiem społecznym mogą tak samo odmówić udziału w imprezie. Różnica jest w środku.

Jest jeszcze nieśmiałość

Między tymi dwoma jest stan pośredni, nieśmiałość. Osobie nieśmiałej jest niezręcznie w nowych sytuacjach, ale i tak idzie i z czasem się oswaja. Nieśmiałość to nie diagnoza i nie to samo co introwersja. A gdy nieśmiałość staje się tak silna, że człowiek zaczyna odwoływać spotkania i pomijać ważne sprawy, przeradza się w lęk społeczny.

Jeśli nie umiesz ustalić, czy jesteś introwertykiem, czy to już lęk, łatwo to rozłożyć razem. Na bezpłatnych 15 minutach opowiesz, jak to u ciebie, i stanie się jaśniejsze, czy w ogóle potrzebna jest pomoc.

15 minut, bez opłaty i zobowiązań. Umów 15 minut

Można być i jednym, i drugim

Introwersja i lęk społeczny nie wykluczają się nawzajem. Można być introwertykiem i jednocześnie mieć lęk społeczny. I tu „jestem po prostu introwertykiem" staje się pułapką: pod tym wytłumaczeniem łatwo schować strach i latami nie sięgać po pomoc, która naprawdę jest potrzebna. Prosty sprawdzian: jeśli jest ci dobrze tak, jak jest, wszystko w porządku. Jeśli chcesz się udzielać i zbliżać do ludzi, ale strach nie pozwala, rzecz nie w charakterze.

Co z tym zrobić

Jeśli jesteś w Polsce lub w innym kraju UE

Pracuję online w języku polskim, rosyjskim i białoruskim. Z lękiem społecznym i zaburzeniami lękowymi. Więcej: lęk społeczny i terapia lęku. Cena sesji 180 PLN, pierwsze spotkanie 15 minut bezpłatne. Płatność Blik, kartą, Apple Pay lub Google Pay.

Źródła

✦