Bliskość raz przyciąga, raz przeraża. I tak w kółko.
W jednym związku boisz się, że odejdzie, i trzymasz mocniej. W innym robi się ciasno od bliskości i chcesz uciec. Styl przywiązania to nie diagnoza. To utrwalony sposób budowania bliskości, który ukształtował się we wczesnych relacjach. Da się go rozpoznać i zmienić.
Rozpoznajesz to?
Partner nie odpisuje przez godzinę, a ty już myślisz, że coś jest nie tak. Sprawdzasz telefon, czytasz ostatnią wiadomość po kilka razy, szukasz, co poszło źle.
Gdy ktoś podchodzi za blisko, robi ci się ciasno. Chcesz przestrzeni, wycofujesz się, a potem czujesz winę albo samotność.
Po kłótni jedno chce wyjaśnić od razu, drugie zamyka się i milczy. U ciebie zawsze powtarza się ten sam scenariusz, niezależnie od tego, z kim jesteś.
Ciepli i stabilni wydają się nudni. Przyciągają cię ci, przy których nigdy nie ma pewności, a potem ta huśtawka cię wyczerpuje.
Wiesz, że reagujesz „za mocno" albo „za chłodno", ale w danym momencie nie umiesz inaczej. Później żałujesz i obiecujesz sobie, że następnym razem będzie spokojniej.
Jak pracuję ze stylem przywiązania
Styl przywiązania (bezpieczny, lękowy, unikający, zdezorganizowany) kształtuje się we wczesnych relacjach, a potem powtarza w dorosłych związkach. To nie cecha na całe życie: wzorzec można rozpoznać i przebudować. Pracuję w nurcie CBT, z elementami pracy nad schematami i regulacją emocji.
Rozpoznajemy twój wzorzec. Kiedy włącza się lęk przed porzuceniem, a kiedy potrzeba dystansu. Co je uruchamia i jaka myśl pojawia się jako pierwsza.
Rozkładamy reakcje w konkretnych sytuacjach. Nie „jesteś lękowy", a „gdy nie odpisuje przez godzinę, pojawia się myśl, że odchodzi, i dzwonisz piąty raz". Z czymś tak konkretnym da się pracować.
Uczymy się pauzy przed reakcją. Tej chwili między bodźcem a działaniem, w której zwykle gonisz albo uciekasz. Stopniowo pojawia się wybór zamiast automatu.
Opowiesz, co dzieje się w twoich relacjach. Powiem ci, czy mogę pomóc i jak. 15 minut, bezpłatnie.
Bezpłatna konsultacja wstępna, 15 minPrzykład z praktyki
Przyszła z tym, że w każdym związku powtarza się to samo. Na początku jest dobrze, potem zaczyna sprawdzać, dopytywać, bać się, że partner odejdzie. Im mocniej trzyma, tym bardziej druga osoba się oddala, a to potwierdza jej najgorszy scenariusz. Pracowaliśmy nad tym, co uruchamia lęk i co robi z nim w danym momencie. Stopniowo nauczyła się rozpoznawać tę falę wcześniej i nie działać z automatu.
Imię, szczegóły i przebieg zostały zmienione lub złożone z kilku przypadków, aby zachować poufność. Czas trwania i wyniki terapii są indywidualne: liczba sesji i tempo zależą od zgłaszanego problemu, motywacji i okoliczności.
O specjaliście
Jestem psychologiem i psychotraumatologiem. Pracuję z osobami dorosłymi, online, w języku polskim, rosyjskim i białoruskim.
Z wykształcenia jestem magistrem psychologii, specjalność: psychologia kliniczna i zdrowia. SWPS Uniwersytet, Wydział Psychologii w Warszawie. Specjalizacja podyplomowa z psychotraumatologii. Równolegle szkolę się z terapii poznawczo-behawioralnej w szkole INTEREGO akredytowanej przez PTTPB.
Swoją pracę regularnie superwizuję u superwizora PTTPB. Członek PTTPB nr 05906.
W Polsce mieszkam od dziewięciu lat. Adaptację w nowym kraju i niepokój o bliskich, którzy zostali w domu, znam z własnego doświadczenia.
Przy stylach przywiązania pracuję w nurcie CBT z elementami pracy nad schematami i regulacją emocji. Styl przywiązania nie jest diagnozą ani zaburzeniem: to wzorzec, który da się rozpoznać i zmienić. Poufność: rozmowy zostają między nami, wyjątki tylko w sytuacjach przewidzianych przez prawo.
Częste pytania
Czy styl przywiązania da się zmienić?
Tak. To nie cecha wrodzona na całe życie, a wzorzec wyuczony we wczesnych relacjach. Zmienia się wolniej niż na przykład pojedynczy objaw, bo dotyka głębokich przekonań o sobie i o bliskości, ale jest zmienialny. W badaniach mówi się o „wypracowanym bezpieczeństwie": styl staje się bardziej bezpieczny dzięki nowym doświadczeniom w relacjach, w tym w relacji terapeutycznej.
Czy to to samo co zaburzenie osobowości?
Nie. Styl przywiązania to normalny wymiar tego, jak budujemy bliskość, a nie diagnoza. Każdy ma jakiś styl. Czasem wzorzec lękowy lub unikający współwystępuje z innymi trudnościami, ale sam w sobie nie jest zaburzeniem.
Muszę przyjść z partnerem?
Nie. Pracujemy nad twoim wzorcem, indywidualnie. Zmiana twoich reakcji zmienia też dynamikę relacji. Jeśli okaże się, że potrzebna jest terapia pary, powiem o tym wprost i pokieruję dalej.
Skąd mam wiedzieć, jaki mam styl?
Można zacząć od testu na tej stronie. To punkt wyjścia do rozmowy, nie diagnoza. Dokładniej rozkładamy twój wzorzec na konsultacji, na konkretnych sytuacjach z twojego życia.
Powiązane praktyki: Oddech 4-7-8 · Oddech kwadratowy · Uziemienie 5-4-3-2-1
Powiązane materiały: Typy przywiązania: 4 style · Współuzależnienie · Jak przejść przez rozstanie
Sprawdź siebie: Test stylu przywiązania
Powiązane tematy: Lęk · Gaslighting · Terapia traumy · Strata i żałoba · Metody pracy