Gestalt czy CBT: czym różnią się nurty psychoterapii i jak wybrać

Aliaksei Levashou · psychotraumatolog, CBT

Zdecydowałeś się pójść do psychologa, otworzyłeś katalog, a tam CBT, gestalt, psychoanaliza, terapia schematu, jeszcze tuzin nazw. I niejasne, czym się różnią i co wybrać pod siebie. Spoiler: „jedynie słusznej" metody nie ma, ale jest różnica, która realnie wpływa na to, jak pójdzie praca. Zobaczmy, bez sporów, która szkoła lepsza.

Po co w ogóle rozumieć nurty terapii

Nurt to nie tylko szyld. Wyznacza, na co terapeuta patrzy w pierwszej kolejności, jak buduje sesję i co będziecie robić razem. Od tego zależy, czy format pasuje do twojej potrzeby i twojego charakteru. Komuś potrzebna jest struktura i zrozumiały plan, komuś żywa rozmowa o uczuciach. Dlatego dwie minuty na zrozumienie różnicy oszczędzają miesiące miotania się.

CBT: jak działa

Terapia poznawczo-behawioralna wychodzi z założenia, że nasze myśli, uczucia i zachowanie są powiązane, i zmieniając myśli oraz działania, można zmienić stan. Praca idzie w teraźniejszości, według struktury i z konkretnym celem. Terapeuta i klient wspólnie rozbierają, jakie myśli uruchamiają lęk albo przygnębienie, sprawdzają je na wytrzymałość i próbują nowych sposobów działania. Często są zadania domowe między sesjami. CBT zwykle jest krótsza niż wiele innych nurtów i opiera się na badaniach: przy lęku, panice, OCD, depresji i PTSD ma największą bazę dowodową. Pracuję właśnie w podejściu CBT.

Gestalt: jak działa

Terapia gestalt patrzy nie tyle na treść myśli, ile na to, jak człowiek czuje i kontaktuje się ze światem tu i teraz. Główne słowa to świadomość i kontakt. Terapeuta pomaga zauważyć, co dzieje się z tobą wprost w gabinecie: co czujesz ciałem, czego unikasz, jak przerywasz kontakt. Zamiast analizy według schematu jest tu raczej żywy eksperyment i uwaga na to, co wypływa w danej chwili. Gestalt ceni się za głębię pracy z uczuciami i za jakość relacji terapeuta-klient. Jego baza dowodowa jest skromniejsza niż u CBT, ale to nie czyni go bezużytecznym: dla wielu potrzeb działa dobrze.

Czym się różnią

A psychoanaliza i terapia schematu

Krótko o sąsiadach. Psychoanaliza i terapia psychodynamiczna idą w głąb i w przeszłość: jak wczesne doświadczenie i nieświadomość wpływają na dzisiejsze życie. To zwykle długa praca. Terapia schematu wyrosła z CBT i dodała do niej pracę z głębokimi przekonaniami z dzieciństwa, często stosuje się ją tam, gdzie zwykłej CBT jest za mało, na przykład przy utrwalonych wzorcach osobowości. Nurtów jest wiele, i niemal wszystkie działają. Pytanie w trafieniu w twoją potrzebę.

Jeśli nie wiesz, jaki format ci pasuje, to normalne pytanie na pierwsze spotkanie. Na bezpłatnych 15 minutach opowiesz swoją potrzebę, a ja szczerze powiem, czy mój nurt tu pasuje, czy lepiej poszukać innego.

15 minut, bez opłaty i zobowiązań. Umów 15 minut

Jak wybrać pod swoją potrzebę

Zgrubny drogowskaz jest taki. Jeśli potrzeba jest konkretna i objawowa, atak paniki, OCD, bezsenność, lęk, depresja, rozsądnie zacząć od CBT: ma na to sprawdzone protokoły. Jeśli chcesz zrozumieć siebie, swoje uczucia, to, jak budujesz relacje, i nie ma sztywnego terminu, dobrze leży gestalt albo nurt psychodynamiczny. Ale szczerze: badania raz po raz pokazują, że wynik terapii bardziej zależy nie od szkoły, tylko od sojuszu roboczego, tego samego kontaktu i zaufania między tobą a terapeutą. Dlatego metoda to filtr na wejściu, a nie gwarancja. Jeśli po kilku spotkaniach nie ma poczucia, że jesteście zespołem, sprawa może być nie w nurcie, tylko w tym, że nie pasuje wam człowiek. O tym, jak wybierać, jest osobno: jak wybrać psychoterapeutę.

Jeśli jesteś w Polsce lub w innym kraju UE

Pracuję online w języku polskim, rosyjskim i białoruskim, w podejściu CBT. Pomagam z lękiem, paniką, OCD, skutkami traumy i adaptacją w emigracji. Więcej o metodzie: jak pracuję, i o formacie: online czy stacjonarnie, jak wygląda pierwsza sesja. Cena sesji 180 PLN, pierwsze spotkanie 15 minut bezpłatne. Płatność Blik, kartą, Apple Pay lub Google Pay.

Źródła

✦