Psychoterapia: co to, na czym polega, ile trwa i ile kosztuje

Aliaksei Levashou · psycholog, podejście CBT

Zdecydować się na psychoterapię przeszkadza coś prostego: nie wiadomo, co to w ogóle jest, ile zajmie i ile będzie kosztować. Wokół raz „to dla słabych", raz „chodzą latami i bez efektu". Po kolei i uczciwie: co to jest psychoterapia, na czym polega, ile trwa, ile kosztuje i czym psycholog różni się od psychiatry.

Co to jest psychoterapia

Psychoterapia to praca ze specjalistą, w której za pomocą rozmowy i konkretnych technik człowiek radzi sobie ze swoimi trudnościami: lękiem, depresją, następstwami traumy, problemami w relacjach, niską samooceną. To nie rada „jak żyć" ani przyjacielska pogawędka. Współczesna psychoterapia ma metody o udowodnionej skuteczności, a działają one nie dzięki samemu „wygadaniu się", tylko dzięki temu, że człowiek zaczyna inaczej widzieć swoje myśli, uczucia i reakcje i próbuje nowych sposobów radzenia sobie z nimi.

Na czym polega

Podejść jest wiele, ale skuteczne mają coś wspólnego: jasny cel, strukturę i oparcie w badaniach. Pracuję w podejściu terapii poznawczo-behawioralnej (CBT): to jedna z najlepiej zbadanych metod, zwłaszcza przy lęku i depresji. Patrzymy w niej, jak powiązane są myśli, uczucia i zachowanie, sprawdzamy lękowe i samokrytyczne myśli z rzeczywistością i krok po kroku zmieniamy to, co podtrzymuje problem. Więcej: czym jest CBT.

Ile trwa psychoterapia

Jednoznacznej odpowiedzi nie ma: czas trwania zależy od tematu. Przy konkretnym zadaniu (na przykład zaburzenie paniczne albo jeden objaw lękowy) w CBT nierzadko wystarcza krótki kurs 8-16 spotkań. Przy bardziej złożonych i dawnych trudnościach, następstwach traumy, przewlekłej depresji, praca idzie dłużej. Ważne: „dłużej" nie znaczy „w nieskończoność". Dobry specjalista od początku omawia orientacyjne ramy i razem z tobą śledzi postęp, a nie trzyma w terapii dla samego procesu.

Ile kosztuje psychoterapia

Cena sesji zależy od kraju, doświadczenia specjalisty i formatu. W Polsce prywatna sesja zwykle kosztuje w przedziale od około 150 do 250 PLN i więcej. Ważne, żeby rozumieć, za co się płaci: to nie tylko same 50 minut spotkania, ale i wykształcenie specjalisty, przygotowanie, superwizja. U mnie sesja kosztuje 180 PLN, a pierwsze spotkanie na 15 minut jest bezpłatne, żeby dało się bez ryzyka sprawdzić, czy do siebie pasujemy. Płatność Blik, kartą, Apple Pay lub Google Pay.

Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra: na czym polega różnica

• Psycholog i psychoterapeuta pracują rozmową i metodami psychoterapii, nie wypisują leków. Pomagają przy lęku, depresji, kryzysach, problemach w relacjach.
• Psychiatra to lekarz. Stawia diagnozę i w razie potrzeby przepisuje leki. Idzie się do niego przy ciężkich stanach albo gdy potrzebne są leki.
• Często to połączenie. Przy depresji umiarkowanej i ciężkiej najlepiej działa połączenie psychoterapii i leków: psycholog i psychiatra uzupełniają się.

Jak poznać, że już pora, i od czego zacząć

Powód, żeby się zgłosić, jest, jeśli coś przeszkadza żyć dłużej niż dwa tygodnie i samo nie mija: lęk, przygnębienie, problemy ze snem, trudności w relacjach, poczucie ślepej uliczki. Nie trzeba czekać na „prawdziwy" powód: przyjść profilaktycznie też jest w porządku. Najłatwiej zacząć od krótkiego pierwszego spotkania, gdzie można opowiedzieć o sobie i sprawdzić, czy ze specjalistą jest ci komfortowo. Jak wybrać: jak wybrać psychologa, i o tym, co będzie na pierwszej sesji.

Jeśli jesteś w Polsce lub w innym kraju UE

Pracuję online z osobami z Białorusi, Ukrainy i innych krajów, po polsku, rosyjsku i białorusku, w podejściu CBT. Cena sesji 180 PLN, pierwsze spotkanie 15 minut bezpłatne. Płatność Blik, kartą, Apple Pay lub Google Pay.

Źródła

• American Psychological Association. Understanding psychotherapy and how it works, 2020.
• NICE. Common mental health problems: identification and pathways to care, 2011.
• Cuijpers P. et al. Psychotherapy for depression: meta-analyses. World Psychiatry, 2023.