Samoocena: obsesje i kompulsje

Test na OCD

14 pytań o natrętne myśli i rytuały z ostatniego miesiąca. To autorski, orientacyjny kwestionariusz oparty na kryteriach DSM-5, nie walidowana metoda i nie diagnoza. Wynik od razu, bezpłatnie, bez rejestracji.

Jak bardzo dokuczało ci to w ostatnim miesiącu?

1. Po kilka razy sprawdzasz zamki, kuchenkę albo krany, mimo że pamiętasz, że wszystko jest zamknięte i wyłączone

2. Czytasz ponownie wysłane już wiadomości i maile, żeby upewnić się, że nie napisałeś w nich niczego niewłaściwego

3. Dotykanie rzeczy, które wydają się „brudne” (klamki, poręcze, pieniądze), wywołuje wyraźny dyskomfort

4. Myjesz ręce długo albo kilka razy z rzędu, nawet gdy wiesz, że są już czyste

5. Rzeczy muszą leżeć „właściwie” albo symetrycznie, a dopóki ich nie poprawisz, czujesz napięcie

6. Powtarzasz czynność (zamknięcie drzwi, odstawienie przedmiotu, przeczytanie linijki), dopóki nie pojawi się poczucie, że jest „tak, jak trzeba”

7. Wbrew twojej woli przychodzą przerażające myśli o tym, że mógłbyś skrzywdzić siebie albo innych, choć tego nie chcesz

8. W głowie pojawiają się bluźniercze albo wstydliwe obrazy, których nie da się odgonić

9. Liczysz w myślach, powtarzasz słowa albo modlitwy, żeby wyciszyć lęk albo „zneutralizować” złą myśl

10. W myślach odtwarzasz miniony dzień i sprawdzasz, czy nie zrobiłeś czegoś złego

11. Unikasz miejsc, przedmiotów albo sytuacji, które uruchamiają lęk i potrzebę rytuałów

12. Dopytujesz bliskich, żeby jeszcze raz usłyszeć, że wszystko jest w porządku i że niczego złego nie zrobiłeś

13. Sprawdzanie, mycie i inne rytuały zajmują łącznie godzinę dziennie albo więcej

14. Przez rytuały i sprawdzanie spóźniasz się albo pod koniec dnia czujesz się wyczerpany

Czym jest ten test

To autorski, orientacyjny kwestionariusz: 14 pytań opartych na głównych domenach obsesji i kompulsji z DSM-5, od sprawdzania i lęku przed zabrudzeniem po rytuały w myślach i wpływ na codzienne życie. Nie jest walidowany i nie stawia diagnozy. W praktyce klinicznej do oceny OCD używa się walidowanych skal OCI-R i Y-BOCS, które przeprowadza specjalista.

Lubić porządek a OCD: na czym polega różnica

Sama skrupulatność nie jest objawem zaburzenia. Komuś, kto lubi porządek, jest przyjemnie, gdy rzeczy są na miejscu, i spokojnie, gdy nie są. W OCD logika jest inna: za rytuałem stoi lęk, a czynność powtarza się nie dlatego, że sprawia przyjemność, ale dlatego, że bez niej napięcie rośnie. Same myśli często odbierane są jako obce i nieakceptowalne, a człowiek zwykle rozumie, że reakcja jest przesadna, tylko trudno mu się zatrzymać.

Dlaczego rytuały podtrzymują błędne koło

Rytuał na krótko obniża lęk i właśnie ta chwilowa ulga utrwala nawyk: mózg zapamiętuje, że po sprawdzeniu albo umyciu robi się lżej, i następnym razem domaga się rytuału jeszcze natarczywiej. Tak koło „natrętna myśl, lęk, rytuał, ulga” rozkręca się, a sprawdzanie zabiera coraz więcej czasu. Więcej o tym, jak działają natrętne myśli i dlaczego przychodzą niemal do każdego, piszę w osobnym artykule.

Jak czytać wynik

Każda odpowiedź oceniana jest od 0 do 3, łączny wynik od 0 do 42. Orientacyjne przedziały:

PunktyPoziomCo to znaczy
0-10Mało objawówPojedyncze nawyki i sprawdzanie zna większość ludzi
11-23Wyraźne objawyJeśli to przeszkadza i zabiera czas, warto omówić ze specjalistą
24-42Dużo objawówObraz przypomina OCD, rozsądnie jest zgłosić się do specjalisty

Co zrobić z wynikiem

Jeśli objawów jest dużo albo rytuały wyraźnie przeszkadzają w życiu: rozsądnie jest zgłosić się do specjalisty. OCD dobrze odpowiada na CBT z ekspozycją i powstrzymaniem rytuałów (ERP): człowiek stopniowo spotyka się z tym, co uruchamia lęk, i uczy się nie wykonywać rytuału, dopóki lęk sam nie opadnie.

Jeśli objawów jest mało, ale jakieś myśli albo nawyki mimo to niepokoją: to również można omówić na konsultacji, bez diagnozy i etykiet.

Ważne: to autorski, orientacyjny kwestionariusz oparty na kryteriach DSM-5, a nie walidowana metoda ani diagnoza. Do klinicznej oceny OCD specjaliści używają skal OCI-R i Y-BOCS.

Jeśli wynik cię niepokoi

Więcej o terapii OCD i co obejmuje praca ze mną

Terapia OCD Bezpłatne 15 minut